Rahatsız edici sayı

Çoğu insan rahatsız edici sayısını zaten yarı yarıya biliyor. Şeklini biliyor ve doğrulamaktan kaçıyor, çünkü doğrulama beraberinde bir hüküm getirecekmiş gibi geliyor.

Öyle olmak zorunda değil. Sayı bir ölçüm. Adını koymanın sebebi şu: adı konmamış bir sayının etrafında plan yapılamıyor ve o sayı senin adına karar vermeye devam ediyor.

Aldığı yalnızca iki şekil var.

Sandığından büyük bir kategori. Genelde tek bir büyük satırdan değil, çok sayıda küçük satırdan oluşuyor; zaten bu yüzden görünmez kalmış.

Giren parayla çıkan para arasındaki fark. Ay, başladığından daha az parayla bitmiş ve artık ne kadar olduğunu biliyorsun.

Bu kursun yapamayacağı şey

Prompt'u çalıştırmadan önce söylemeye değer, çünkü işin dürüst kısmı burası. Gelirin, harcamak zorunda olduğundan küçükse, hiçbir kategorilendirme bu farkı kapatmıyor. Ne bu kurstaki hiçbir şey, ne de dünyadaki hiçbir prompt kirayı ucuzlatıyor ya da maaşı büyütüyor. İstanbul'da oturan bir 2+1'in kirası ₺30.466 iken net asgari ücret ₺28.075,50; aradaki fark bir prompt sorunu değil.

Sayının adını koymak yine de yapmaya değer. Belirsiz bir tedirginliği, boyu belli bir rakama çeviriyor. Her ay biraz mı yoksa bir kere çok mu açık verdiğini söylüyor. Gerçekten yardım edebilecek birine götürebileceğin somut bir şey veriyor. Ayın iyi geçtiği durumlarda ise o ayın, daha gelmeden harcanmasını engelliyor.

Bu eğitim amaçlıdır; finansal, yatırım, vergi ya da hukuk danışmanlığı değildir ve prompt öyle kalsın diye yazıldı.

Prompt

Aynı sohbette, kategorilere ayrılmış ayın hemen ardından:

Yukarıdaki dökümden, kaçınıyor olma ihtimalimin en yüksek olduğu TEK sayının adını koy.
 
Şunlardan birini seç:
- gelirime oranla en büyük olan tek kategori, ya da
- toplam para girişi ile toplam para çıkışı arasındaki fark
 
Bunu tek cümlede, rakamıyla birlikte söyle ve onu üreten aritmetiği göster.
 
Sonra bana o sayı hakkında tam olarak üç olgusal gözlem ver. Her biri yukarıdan bir satır ya da bir toplam alıntılamalı.
 
Sonra bu ekstreye bakarak cevaplayamayacağım bir soru ver.
 
Kurallar:
- Yalnızca yukarıda geçen sayıları kullan. Veri, bir sayının adını dürüstçe koymaya yetmiyorsa, birini seçmek yerine bunu söyle.
- Ahlak dersi verme. "Şunu yapmalısın" yok, harcamamın makul olup olmadığına dair görüş yok, cesaretlendirme yok.
- Neyi keseceğimi söyleme.
- Hiçbir ürün, hizmet, banka, uygulama ya da yatırım önerme.
- Beni ortalamalarla ya da başka insanlarla karşılaştırma.
- Bunu hangi dilde yazdıysam o dilde cevap ver.

Bir kere oku ve sayıyı sohbetin dışında, yeniden göreceğin bir yere yaz. Alıştırmanın tamamı bu. Bugün hiçbir karar vermiyorsun.

Sayı bir farksa, sıradaki soru senin durumunda hangi tarafın daha kolay hareket ettiği; bu da 3. modülün işi ve bir şablondan değil, senin gerçek rakamlarından kuruluyor. Sayı bir kategoriyse, soru bunun tekrarlanan tek bir karar mı, bir abonelik ya da bir yol masrafı gibi, yoksa birbirinden ayrı pek çok karar mı olduğu. Bunlar farklı problemler.

Bu dersin yapmayacağı şey, sana küçük keyiflerinden vazgeçmeni söylemek. O tavsiye her yerde, aritmetik konusunda genelde yanlış ve ekstrenin söylediği şey o değil. Bırak sayı ne ise o olsun.

Sırada: 2. modül ve bütün bunların sessizce yanlış gitmesinin üç yolu.